برای ساخت فلوچارت با هوش مصنوعی، ابتدا شرط و مسیرهای آن را از متن جدا کنید و بعد نمودار بخواهید. شکل مرتب، درست‌بودن فرایند را نشان نمی‌دهد: ممکن است شاخهٔ «نه» به هیچ پایان یا اقدام مشخصی نرسد. در این تمرین، متن امانت کتاب را به پنج گره و پنج یال قابل بررسی تبدیل می‌کنیم.
متن فرایند را بدون ابهام بنویسیم
درخواست امانت کتاب دریافت می‌شود. اگر نسخهٔ قابل امانت موجود است، امانت ثبت شود و بررسی درخواست پایان یابد. اگر موجود نیست، نوبت انتظار پیشنهاد شود و بررسی درخواست پایان یابد. پیشنهاد انتظار به معنی ثبت خودکار آن یا تضمین موجودشدن کتاب نیست.
این یک فرایند آموزشی ساختگی است؛ سامانهٔ کتابخانه یا عملیات واقعی را اجرا نمی‌کند. موضوع موجودی، «نسخهٔ قابل امانت» است، نه صرف داشتن یک رکورد کتاب در فهرست. همین تفاوتِ تعریف شرط باید پیش از تولید نمودار روشن شود.
گره‌ها و مسیرها را روی کاغذ بررسی کنیم
| شناسه | نوع | معنی |
|---|---|---|
| S | شروع | درخواست امانت |
| Q | تصمیم | نسخهٔ قابل امانت موجود است؟ |
| A | اقدام | ثبت امانت |
| R | اقدام | پیشنهاد نوبت انتظار |
| E | پایان | پایان بررسی همین درخواست |
مسیر موجودی بله: S → Q → A → E. مسیر موجودی نه: S → Q → R → E. تصمیم Q باید دو خروجی با برچسب روشن داشته باشد؛ گره‌های اقدام باید به پایان برسند. اگر پیکان R به E را حذف کنیم، کاربر به یک گرهٔ بی‌ادامه می‌رسد و دیگر معلوم نیست بررسی درخواست چه زمانی پایان می‌یابد.
کد قابل ویرایش Mermaid
flowchart TD
S["درخواست امانت کتاب"] --> Q{"نسخهٔ قابل امانت موجود است؟"}
Q -->|بله| A["ثبت امانت"]
Q -->|نه| R["پیشنهاد نوبت انتظار"]
A --> E(["پایان بررسی درخواست"])
R --> ETD جهت بالا به پایین را مشخص می‌کند. شناسه‌های کوتاه S تا E مستقل از برچسب فارسی‌اند و متن فارسی در نقل‌قول قرار گرفته است. در Mermaid، واژهٔ end با حروف کوچک کاربرد نحوی ویژه دارد؛ برای شناسهٔ پایان این مثال E را انتخاب کرده‌ایم. فایل TXT پایین صفحه همین کد را دارد؛ آن را در محیط موجودِ پشتیبان Mermaid وارد و پیش‌نمایش کنید.
دستور تولید نمودار باید چه بگوید؟
فقط فرایند داده‌شده را به Mermaid flowchart TD تبدیل کن. پنج گرهٔ S,Q,A,R,E داشته باش. Q دو شاخهٔ بله و نه دارد و هر دو باید پس از اقدام به E برسند. پیشنهاد انتظار را با ثبت انتظار یکی نکن. هیچ API، پیوند کلیک، اجرای کد یا اقدام واقعی اضافه نکن. جدول یال‌ها را هم جدا بده.
دستور عمومی را می‌توانید با قرارداد روشن ورودی و خروجی دقیق‌تر کنید؛ ارزش این تمرین در گراف مشخص و آزمون دو مسیر آن است، نه در نام‌گذاری نقش دستیار.
سه کنترل مستقل: متن، منطق، نمایش
- متن: آیا برچسب شرط همان «قابل امانت» است؟ اگر دستیار آن را به «در فهرست هست؟» تغییر دهد، معنی عوض شده است.
- منطق: هر دو ورودی بله و نه را قدم‌به‌قدم دنبال کنید. در این نمونه، پنج یال و دو مسیر انتهابه‌انتها با کد مستقل بررسی شده‌اند؛ گرهٔ گم‌شده، چرخه و بن‌بستِ غیرپایانی نداریم.
- نمایش: فونت فارسی، فاصله، جهت و خوانایی را در موتور رسم و نسخهٔ نهایی خود بررسی کنید. کنترل گراف، اجرای واقعی رندر Mermaid نیست؛ در این بسته رندر موتور Mermaid ادعا نشده است.
این نمودار عمداً ساده است. اگر سیاست کتابخانهٔ واقعی عضویت، جریمه یا اختیار ثبت می‌خواهد، قبل از استفادهٔ عملی باید آن شرط‌ها از منبع معتبر همان محل اضافه شوند. از نمونهٔ آموزشی، اجازهٔ ثبت امانت یا قابلیت محصول اپرا برداشت نکنید. مسیر ادامهٔ یادگیری در صفحهٔ هوش مصنوعی است.
فایل تمرین و منبع
کد Mermaid نمودار پنج‌گرهی؛ TXT · جدول پنج یال برای کنترل منطق نمودار
منابع در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ خوانده شدند؛ این تاریخ، تاریخ انتشار منبع نیست. مثال‌ها و فایل‌های این راهنما آموزشی و ساختهٔ تحریریه‌اند.