واژهنامه، طبقهبندی و هستیشناسی سه قراردادِ یکسان نیستند. واژهنامه میتواند نام و تعریف را روشن کند؛ طبقهبندی رابطهٔ کلیتر و جزئیترِ مفهومها را نگه میدارد؛ مدلِ معناییِ رسمی میتواند نوعِ موجودیت و قواعدِ رابطه را هم مشخص کند. در این تمرین این لایهها را جدا نگه میداریم و چهار استنتاجِ محدود را واقعاً اجرا میکنیم.
دو نگارش، یک برچسبِ ترجیحی
برایِ مفهومِ آموزشیِ cQuote، یک نگارشِ ترجیحیِ «پیش فاکتور» و یک نگارشِ جایگزینِ «پیشفاکتور» میگذاریم. اینها دو برچسب برایِ همان شناسهٔ مفهومیِ مثالاند؛ کد از شباهتِ رشتهها هویت یا هممعناییِ عمومی کشف نمیکند. در دادهٔ واقعی، انتخابِ اصطلاح و دامنهٔ تعریف به تأییدِ صاحبِ موضوع نیاز دارد.
در لایهٔ مفهومها، cQuote رابطهٔ broader با cDocument و cDocument با cResource دارد. این رابطه میگوید مقصد کلیتر است. SKOS، broader را بهطورِ عمومی متعدی تعریف نمیکند؛ بنابراین از دو یال، یالِ مستقیمِ سوم با همان نام را خودکار اضافه نکردهایم. رابطهٔ گستردهترِ transitive قراردادِ جداگانه دارد.
مفهومِ موضوعی را با کلاس و نمونه قاطی نکنیم
در لایهٔ دیگر، Quote یک کلاسِ زیرمجموعهٔ Document است و q7 نمونهای از Quote معرفی شده است. از این دو گزاره، q7 نمونهٔ Document هم نتیجه میشود. q7 یک سندِ واقعی یا پیشفاکتورِ صادرشده نیست؛ فقط شناسهای در دادهٔ دستساز است. cQuote را هم بیقاعده همان کلاسِ Quote فرض نکردهایم.
این تمایز مهم است: رابطهٔ عامترِ مفهومها، همیشه رابطهٔ زیرکلاس یا جزء/کل یا نمونه/کلاس نیست. انتخابِ نوعِ رابطه، امکانِ استنتاج را تعیین میکند. صرفِ قرارگرفتنِ دو نام در یک درخت، همهٔ قواعدِ عضویتِ کلاسها را به آن درخت نمیدهد.
domain و range اینجا چه میکنند؟
رابطهٔ aboutAccount در مثال domain برابرِ Document و range برابرِ Account دارد. q7 با این رابطه به a1 و q8 به a2 وصل است. در قواعدِ استنتاجِ موردِ استفاده، این گزارهها نوعِ Document برایِ دو موضوع و نوعِ Account برایِ دو مقصد را نتیجه میدهند؛ نبودنِ type اولیه، باعثِ ردِ خودکارِ رابطه نشده است.
| گزارهٔ تازه | شاهدِ قاعده |
|---|---|
| q7 از نوعِ Document | typeِ Quote و subclass؛ همچنین domainِ رابطه |
| q8 از نوعِ Document | domainِ aboutAccount |
| a1 از نوعِ Account | rangeِ aboutAccount |
| a2 از نوعِ Account | rangeِ aboutAccount |
domain و range در این برداشتِ RDFS، ابزارِ استنتاجِ نوعاند؛ بهخودیِخود فرمِ اعتبارسنجیِ بسته نیستند که هر دادهٔ نامطابق را رد کند. اگر هدف کنترلِ ورودی و خطایِ قرارداد است، قواعدِ اعتبارسنجیِ مناسب باید جدا تعریف شوند. این تفاوت را در گزارشِ نتیجه پنهان نکنید.
اجرایِ قواعد، حقیقتِ جهان را ثابت نمیکند
فایل شش سهتاییِ اولیه را میگیرد و قواعدِ محدودِ زیرکلاس، انتشارِ نوع، domain و range را تا توقف اجرا میکند. خروجی ده گزاره دارد؛ چهار نوعِ تازه از همان فرضها به دست آمدهاند. q8 از نوعِ Quote نتیجه نشده، اما این نبودِ نتیجه را به معنیِ غلطبودنِ آن گزاره یا نداشتنِ نوعِ دیگر نمیگیریم.
قالبِ JSON این صفحه آموزشی است و parser یا reasoner کاملِ RDF،RDFS یا OWL اجرا نشده است. انواعِ literal، ناسازگاریِ کلاسها، همهٔ قواعدِ استاندارد و چرخههایِ پیچیده پوشش داده نشدهاند. استنتاجِ درست از گزارهٔ اولیهٔ نادرست هم شاهدِ صحتِ منبع نیست؛ منبع و دامنهٔ ادعا جدا اهمیت دارند.
چه چیزی به گرافِ دانش اضافه شد؟
تمرینِ سهتاییهایِ گرافِ دانش مسیرِ دو رابطه را با شناسه دنبال میکند. اینجا بهجایِ تکرارِ همان پرسوجو، تفاوتِ برچسب، مفهوم، کلاس و نمونه و پیامدِ چند قاعدهٔ نوع را اجرا کردیم. یک پایگاهِ دانش میتواند به واژههایِ دقیق نیاز داشته باشد، بدونِ اینکه الزاماً موتورِ هستیشناسی داشته باشد.
برایِ دانشِ پاسخگوییِ مشتری، معنیِ اصطلاح، منبع و مرزِ پاسخ را در بررسیِ پایگاهِ دانشِ اپرا روشن کنید. این مثال وجودِ RDF یا OWL در محصول را وعده نمیدهد و هیچ سندِ واقعی صادر نمیکند؛ فایلها برایِ دیدنِ قراردادهایِ متفاوتِ سازماندهیِ دانشاند.
فایل تمرین و منبع
قواعدِ محدودِ type، subclass، domain و range را اجرا کنید · واژهها، مفهومهایِ مستقیم و چهار نوعِ استنتاجشده در لایههایِ جدا
- مرجعِ اصلیِ W3C؛ بخشِ ۴، type، subclass، domain و range؛ فایلِ تمرین reasoner کامل نیست
- راهنمایِ اصلیِ SKOS؛ برچسبها، مفهومها و عدمِ فرضِ تعدیِ عمومیِ broader
منابع در 2026-11-04 خوانده شدند؛ این تاریخ، تاریخ انتشار منبع نیست. مثالها و فایلهای این راهنما آموزشی و ساختهٔ تحریریهاند.